Leestijd: 2 minuten

Geïrriteerdheid kan omslaan in woede. Woede kan een alles verterende emotie worden. Dat is ongezond. Het kan je volledig in beslag nemen en van binnen woeden als een wervelstorm die alles meesleept dat op je weg komt. Van de driftbuien van een klein kind tot de toorn van bovenaf, voor je omgeving is het ook geen pretje. Natuurlijk zijn er ook vormen van geïnstitutionaliseerde woede, maar daar ga ik het hier niet over hebben. Hoe check je woede?

Wanneer je woedend bent gaat je hartslag omhoog, je bloeddruk stijgt en de adrenaline begint te pompen, je komt in de vechtstand. De vechtstand is door de natuur bedacht om je te verdedigen wanneer je territorium wordt binnengevallen. Meestal word je gedwarsboomd, tegengewerkt in een streven of niet voor vol aangezien. Een bedrijf dat je een slecht  product levert en je je geld niet wil teruggeven, de papiermolen van de overheid of een vriend of vriendin die een rot opmerking maakt of je niet ziet zoals je bent. Het zijn zaken waar we terecht, ons enorm over kunnen opwinden. Zolang we niet agressief worden, gaan schoppen of slaan, vloeken of op een andere voor anderen onprettige manier de boosheid proberen te ventileren, lijkt er niet veel aan de hand.

Echter woede kan je verteren, ook wanneer het innerlijk is en blijft. Slapeloze nachten, verziekte vriendschappen en/of relaties, concentratie gebrek, wantrouwen en totale fixatie daar waar afstand nemen, de situatie beschouwen en relativeren al veel lucht zou kunnen geven. Woede lijkt mij een vat vol verkeerd aangekomen prikkels dat op barsten staat, de (over)geprikkeldheid. Irritatie is de volgende stap en uiteindelijk driftbuien en razernij. Het lijkt mij een goed idee, en ik zeg niet dat dat makkelijk is, om in te grijpen voor het uit de hand loopt. Praten over je ongenoegens met de instantie of persoon die de irritatie heeft veroorzaakt kan veel leed besparen. Nogmaals ik beweer niet dat het makkelijk is, alleen denk ik dat het een betere oplossing is.

Soms, echter is woede onderdeel van een patroon, een bijna innerlijke gesteldheid, het gevolg van een dieper, aangeboren lijkt het karakter structuur. Waarschijnlijk is het toch aangeleerd in de vroegste jeugd door slecht voorbeeld of een, misschien wel rampzalige, opvoeding. Helaas is het dan nog steeds de eigen verantwoordelijkheid van een  persoon daar zelf iets aan te doen, met de hulp van anderen indien dat nodig is en kan. Het aloude tot tien tellen werkt dan soms goed.

Woede is mijns inziens een groeiend probleem, waar we meer aandacht aan moeten besteden denk ik, maar dan niet uit de hoogte met een vermanende vinger, blik of een tut tut tut. Ook terug schelden blijkt keer op keer niet de oplossing. Wat wel kan helpen is yoga, ontspanningsoefeningen, sporten en proberen te begrijpen waar de woede vandaan komt, wat het is en hoe je er op een goede manier mee om kunt gaan. Bijvoorbeeld door er een blog over schrijven.

Read more

Leestijd: 2 minuten

Context is alles voor sommigen. Maar wat wanneer je context ongevoelig bent of lijkt te zijn?

Hij hult zich in stilzwijgen, geen reactie, helemaal niets en hij maakt niet eens oogcontact. “Wat ben je stil, waar denk je aan? Heb ik iets verkeerds gezegd? Hij zit maar achter zijn computer, hele dagen kan hij met iets bezig zijn, onafgebroken, gefocust, maar mij ziet hij niet staan.” Komt er wel iets binnen?

Context ongevoelig, uiterlijk emotioneel en empathisch blind, maar van binnen gebeurt er van alles. “Tommy can you hear? Tommy can you see me? Tommy can you feel me?” – de rockopera Tommy laat het mooi zien. Waar hoort hij thuis, waar past hij bij?

De huizenhoge golven van gevoel van binnen, de woede, de angst, maar ook de liefde. Explosies. Prikkels, prikkels, prikkels, wat zijn het er veel! Dit is niet te doen! Was hij maar niet zo eerlijk. Eerlijk, zeg maar gerust onbehouwen, onbeschoft en ongevoelig is hij.

Sociaal onhandig is hij, nooit weet hij wat te zeggen, of hoe contact te maken en een hekel aan prietpraat heeft hij. Dingen heel letterlijk nemen, metaforen hebben geen betekenis. Veranderingen zijn uit den boze, alles heeft zijn plek, zijn tijd en zijn ritme. Houdt alles onder controle, zijn omgeving weet er alles van, met zijn geordendheid valt niet te spotten. Control freak. Maar wel heel trouw. Eén op één contact gaat het nog wel, maar met meerdere vrienden erbij is het aan het gesprek deelnemen nauwelijks te doen. Hij valt stil.

Het oog voor details is jaloers makend of toch niet? Waar is het grote plaatje? Waar is het overzicht? Waarom duurt het zo lang voor het kwartje valt?

Hij weet nog precies waar, wanneer hij welke langspeler gekocht heeft en vaak ook wat hij er voor betaalde. Muziek is een wereld apart. Een wereld waar hij tot leven komt.

Buiten de kaders kunnen denken, goed in herkennen van patronen en regelmatige structuren en een perfectionist, nauwkeurig ook. Uren kan hij ergens aan werken tot het goed genoeg is. Of …  is het wel goed genoeg?

Veel vraagtekens. Komt je dat bekend voor? Ken je zo iemand? Laat hem of haar in zijn waarde, zoek er niet teveel achter, hou het rustig. Blijf een beetje voorspelbaar als het kan en verander niet teveel, in ieder geval niet te snel. “See me, feel me, touch me”. Ben jij zo iemand? Probeer er over te praten met iemand die je vertrouwt.

Read more

Leestijd: 2 minuten

Diepe slaap, REM slaap en wakker worden. Je ontwaakt uit een droom en de realiteit is daar. Maar wat is droom en wat is realiteit? De twee lopen soms in elkaar over lijkt het, lijken een zinsbegoocheling:  een Fata morgana of een illusie. Een Fata morgana is een luchtspiegeling, een gevolg van grote temperatuurverschillen in verschillende luchtlagen waardoor er verschillende brekingsindexen (de manier waarop een lichtstraal breekt) ontstaan voor licht en zo een soort spiegel of lens ontstaat. Een illusie is een schijnbare werkelijkheid of een onjuiste interpretatie van de werkelijkheid door foutieve waarneming. De droom zou je kunnen zien als een spiegel. De realiteit is volgens sommige filosofische scholen een illusie, zoals in het solipsisme. Even kort door de bocht denken Plato en Kant bijvoorbeeld dat de realiteit een illusie is. Filosofisch scepticisme ontkent dat de wereld kenbaar zou zijn, de mens is gewoon niet in staat boven zijn gekleurde waarneming te rijzen. Carl Jung schrijft dat de mens nooit om zijn eigen subjectiviteit heen kan bij het waarnemen van het object. Realiteit is wat feitelijk bestaat, beweren weer anderen.

Maar wat is dan de waarheid, datgene waar de vorsende mens op zoek naar is? Waarheid wordt vaak verward met de bestaande of de eigen overtuigingen. Waarheid is het in overeenstemming zijn met de werkelijkheid, maar wat als die werkelijkheid niet gekend kan worden? Het beeld van de ui doemt op. De waarheid, of het werkelijke zou te vinden zijn door als bij een ui alle lagen van af te pellen, de sluiers die het zicht belemmeren als het ware weg te nemen tot men tot de ene oorzaak doordringt, het Ene. Alleen hoe doe je dat? Dat is niet zo eenvoudig lijkt mij. Waarschijnlijk ben je verlicht, bevrijd en of verlost wanneer je dat bereikt hebt. En bestaat er zoiets als het Ene? Het lastige van vragen stellen is dat het tot meer vragen leidt. Voor sommigen is de waarheid vinden, het verlicht worden, na de dood te bereiken, wanneer je laatste adem uitblaast. Op het moment dat je je de leer van het Tibetaanse dodenboek herinnert en jezelf bevrijdt uit de keten van opeenvolgende aardse levens. Maar wat nu wanneer je het licht wilt zien tijdens je aardse leven, wanneer je niet kan wachten om in het aangezicht te staan van de werkelijkheid?

In India hebben ze hun eigen methoden, de hier steeds populairder wordende meditatie en yoga. Een andere goede manier is volgens mij het lezen van boeken over het onderwerp. De boeken die ik WOW boeken noem, die je ogen een stukje openen, een stukje schil wegnemen als het ware. Alleen alleen lezen is niet genoeg. Er zal ook een zekere binding moeten zijn met het aardse. De werkelijkheid zou wel eens een huwelijk tussen hemel en aarde kunnen zijn, waarbij je zelf de huwelijksambtenaar, de priester(es) bent. Wat er na de dood gebeurt weet ik niet, maar misschien is er een weg naar verlichting op aarde door jezelf te kennen.

Read more

Leestijd: 3 minuten

Is het kunst is een vraag die menigeen misschien bezighoudt. Rare formulering, maar dit komt omdat ik niet weet of dit veel mensen bezighoudt. Zelf vraag ik het mij soms af wanneer ik iets zie dat voor mij de kunstzinnige uiting is van iemands innerlijke (gevoels)wereld of een reconstructie van de wereld om hem of haar heen. Kunst is het gevolg van een projectie, een interpretatie en een schepping in materiële vorm, een schilderij, een foto of een sculptuur. Ik beperk me nu tot een paar uitingen van beeldende kunst. Een foto die ik gemaakt heb hing een dag in het Cobra museum in het kader van een project. De curator die een inleiding hield begon aldus: “Kunst is wat anderen vinden dat het is”. Zijn idee was dat een kunstenaar zijn werk niet zelf kunst kan noemen. Het kan waarschijnlijk wel,  maar ik vind het zelf altijd een beetje raar, maar misschien komt dat omdat ik geen bekend kunstenaar ben.

Er zijn ruwweg twee soorten kunst, figuratieve en abstracte beeldende kunst , hoewel er volgens sommige ook ontaarde kunst is, maar daar ga ik hier niet op in. Figuratief wil zoveel zeggen als naar de natuur. Deze uiting wordt door veel mensen als echte kunst, als vakmanschap gezien. Je hoeft niet veel moeite doen om het te begrijpen. Abstracte kunst is een beleving. Een beleving die vele tegen de borst stuit, die soms als negatief wordt ervaren, een ontkenning van het leven, van de natuur.

De psychologische impact van kunst is mijns inziens enorm. Het is een confrontatie van een subject met een object die of leidt tot vereenzelviging of tot afkeuring. Bij dat laatste denk ik dan aan woede, afgunst en angst meestal samengevat met de woorden: “dat kan mijn kleine neefje ook”. Het mag duidelijk zijn dat het dan meestal over abstracte kunstuitingen gaat. Het wordt ook lelijk gevonden eerder dan figuratieve kunstuitingen die dan eerder saai worden gevonden wanneer ze niet als mooi worden ervaren. Die laatste twee zijn natuurlijk persoonlijke waardeoordelen, die er in wezen niet echt toe doen., behalve voor de persoon die ze uit.

Kunst is een creatief en psychologische proces, een zoektocht van een individu, wanneer het tenminste vrije kunst is, waarbij er toegeleefd wordt naar een climax, een apotheose zo je wilt, die verlossing of bevrijding biedt voor zowel de kunstenaar als de toeschouwer. Er vindt een assimilatie plaats met als gevolg een nieuwe toestand van welbevinden of onbehagen die confronterend werkt en een breuk met het moment ervoor oplevert. Kunst is dus een psychisch omwentelingsproces dat het gevolg is van een ambachtelijke ondernemen. Je zou er ook een spirituele component in kunnen ontwaren, zeker wanneer je je begeeft op het vlak van symbolisme en de inherente betekenis van de schepping die je aanschouwt. Kunst heeft vaak een boodschap, er worden zelfs manifesten geschreven door kunstenaar over hun kunst, denk aan de Stijl, begin vorige eeuw. Kunst wordt dan een soort religie. Het is duidelijk, over wat kunst is is nog niet het laatste gezegd.

Read more

Leestijd: 2 minuten

De mens, zoogdieren in het algemeen, hebben de mogelijkheid tot contextueel denken ontwikkeld door bewustzijn, om te voorkomen dat teveel energie verloren gaat met het najagen van onhaalbare neigingen. Deze energiebesparing is nodig omdat ons warmbloedig lichaam veel energie nodig heeft om op een temperatuur van ongeveer 36,8 graden te blijven. Wanneer de mens of het dier bij ieder voorval zijn neiging tot reageren met een actie zou volgen zou hij gauw uitgeput zijn qua energie. Dat dit niet zomaar een mechanische reactie, maar een leerproces is bewijst o.a. het experiment met de hond van Pavlov, die door conditionering wist dat er eten komt wanneer de bel klinkt. Zo kan het gebeuren dat dieren niet zomaar handelen maar wachten tot de kust veilig is, bijvoorbeeld bij het oversteken van een drukke weg.

Uit experimenten blijkt dat de geschiedenis van ervaringen wordt opgeslagen en dat daarvan geleerd kan worden. Er is een systeem ontstaan dat de stroom van onbewuste indrukken afzet tegen gelijke opgeslagen ervaringen en deze peilt. Dit gebeurt in de hersen in de Anterieure Cingulate Gyrus, een witte ceintuur om de hersenbalk in het Limbisch systeem van de hersenen. Dit laatste wordt ook wel het zoogdierenbrein genoemd. Het zoekt uit of een prikkel bewust moet worden, waarna meestal een handeling volgt, die energie kost. Wist je trouwens dat het menselijk brein tot 20% van de dagelijkse energie-inname verbruikt?

De mens of het dier, kan, wanneer de informatie in een context is geplaatst, zelf beslissen of het het nodig vindt energie in een actie te stoppen. Maar wat gebeurt er met als emotie aangevoerde prikkel tot handelen wanneer er geen gevolg aan wordt gegeven? Wordt dat in ergens in het brein opgeslagen? Om te voorkomen dat er een enorm vat aan conflicterende impulsen ontstaat in het brein is er de REM slaap. Tijdens het dromen in de slaap worden onderdrukte impulsen uitgeleefd op een veilige manier doordat de spieren van het lichaam die de beweging uitvoeren ontspannen worden en niet kunnen reageren op de prikkels.

Het hele proces is vergelijkbaar met parallel processing van computers, die natuurlijk een afspiegeling zijn van wat er in de natuur al was, zoals veel uitvindingen. Hoe meer informatie gelijktijdig kan worden verwerkt, hoe groter het brein, wat de theorie dat grote breinen intelligenter zijn kan verklaren. Hoe meer plek om de informatie te gelijker tijd te verwerken hoe meer mogelijkheid dit af te zetten tegen de ervaringsgeschiedenis binnen een bepaalde context. Het lijkt erop dat mensen binnen het autisme spectrum dit in meer of mindere mate minder goed kunnen. Ik schijn zelf mij ergens in het autisme spectrum te bevinden en heb moeite aan te komen, sterker nog ik val heel makkelijk af. Blijkbaar verdoe ik teveel energie met het najagen van bijzaken.

Read more

Leestijd: 2 minuten

Vandaag weer eens geprobeerd iets te regelen via een website op internet. Verkeerde wachtwoord, nieuw wachtwoord aangevraagd en ingevoerd. Helaas moet ik nogmaals een wachtwoord aanvragen om mij onverklaarbare redenen en daarna wordt mijn account geblokkeerd, omdat er teveel niet valide inlogpogingen zijn geweest. Een paar dagen ervoor heb ik al geprobeerd mijn vraag via de telefoon opgelost te krijgen, waarbij na twintig minuten in de wacht zitten, of eerder geïrriteerd rondlopen, tot  twee keer toe de verbinding verbroken werd.

Wat verlang ik op zulke momenten terug naar een leven in de Gouden Era, een in mijn ogen Tolkien-achtige wereld, waar ik in mijn nakie door de bossen kan rennen, terwijl de zon altijd schijnt en het leven mijn toelacht. In een pure pre-maatschappij-achtige oerstaat waarbij ik diep contact ervaar met de natuur: de bomen en planten, de dieren op de grond en in de lucht. Een animistische paradijselijke toestand waarin alles goed en weldadig is en ik niets nodig heb, behalve heerlijk helder sprankelend onbedorven bronwater en onbespoten bessen en ander fruit om van te leven.

Geen zorgen over geld, niet dat ik die nu heb, maar het hele leven lijkt er in deze era toch om te draaien, geen ziektes, geen problemen van medische of psychische aard, geen bezit, geen macht anders dan magische of mystieke. Regelmatig betrap ik mijzelf erop dat ik de wereld en de maatschappij vanuit dit vergezicht de maat neem en dan helemaal klaar ben met het huidige leven in onze westerse maatschappij. Maar ja wat kan ik doen? Ik ben niet zo’n idealist die zich terugtrekt op een afgelegen boerderij aan de rand van Nederland en zijn eigen groente gaat verbouwen. Hoewel ik een heilig respect heb voor de mens die dat wel doet.

Eigenlijk bevind ik mijzelf in een alles of niets situatie. Zwelgend in materialisme met mijn geluidsinstallatie en platenverzameling en mijn fotocamera’s proberen iets van genot te vinden in deze aardse wereld of een totale vlucht in een betere hogere metafysische wereld waar ik geen toegang tot heb. Ik denk dan dat ik misschien wel direct gereïncarneerd ben vanuit mijn eerste jagers-verzamelaarsleven, naar ongeveer halverwege eeuw waarin ik geboren ben dit keer. De overstap is te groot. Er zit niets anders op dan te wachten tot ik dood ga en misschien kan reïncarneren via de schoot van een vrouw die zo’n 14.000 jaar geleden leeft.

Read more

Leestijd: 2 minuten

Aan de vooravond van kerstmis is het misschien een mooi moment stil te staan bij de geboorte van het licht, Logos. Het feest dat waarschijnlijk in het oude Romeinse rijk op 25 (!) december gevierd werd, dat van de winterzonnewende, Sol Invictus, de onoverwinnelijke zon. Het feest wordt op het gehele Noordelijk halfrond gevierd, zo ook in bijvoorbeeld Scandinavië waar het bekend is als het Luciafeest, het lichtfeest.

De term Logos – Christos- komt onder andere voor in het Oudgrieks en betekent woord. Er zijn meerdere betekenissen bekent zoals rede, gedachte, taal, leerstelling en logica, om er een paar te noemen. Een gedacht is dat de geboorte van Christus, eigenlijk verwijst naar de geboorte van Logos en meer over een leer tot bevrijding en/of verlossing gaat dan over de zoon van een timmerman. Waarschijnlijk raak ik nu een aantal lezers kwijt, maar zelf vind ik het wel een mooie gedachte, behalve natuurlijk voor die man die zo een gewelddadige dood heeft geleden aan het kruis.

Het kruis was van hout en waarschijnlijk van een pijnboom gemaakt en is heel toevallig een winterharde boom zoals de den en de spar, die we nog kennen van het oude heidense winterfeest. Kerstmis vandaag de dag gaat meer over cadeaus en lekker eten is een veel gehoorde kritische opmerking. Wellicht kan het geen kwaad deze dagen stil te staan bij de kerstgedachte dat het licht voor iedereen bedoeld is en dat we elkaar zouden kunnen respecteren en misschien wel zelfs liefhebben zoals bedoeld in het Nieuwe Testament  zonder dat we direct een geloof belijden of naar de kerk gaan omdat dat van ons wordt verlangd. Ik ben mij goed bewust van het feit dat ik het hier over slechts één mogelijke weg heb en wil niemand beledigen wanneer ik niet alle wegen tot verlichting kunnen zouden leiden noem in deze blog, maar het zou te ver voeren nu.

Ik wens iedereen een heel fijn feest toe of in ieder geval fijne vrije dagen of gewoon wat gezelligheid.

Read more

Leestijd: 2 minuten

Verbeelding is het begin van schepping. De toegang tot imaginatie, en als gevolg daarvan universeel rationeel denken is tot ons gekomen door REM.

40.000 jaar gelden gebeurde er iets wonderlijks, dat de ontwikkeling mens, Homo sapiens,  totaal veranderd heeft. Mensen konden, ineens zo lijkt het, de REM – Rapid Eye Movement – staat ervaren terwijl ze wakker waren. Zoals je uit je dromen weet produceert REM slaap een zeer krachtige simulatie van een realiteit ervaring. Een droom kan zeer overtuigend zijn. Er is meermalen gezegd dat het leven een toneel is en zo is het ook met onze belevingen in ons brein. Je zou het brein als je eigen theater kunnen beschouwen. De plek waar het allemaal gebeurt.

Het op deze manier ontstane dagdromen 40.000 jaar geleden heeft ertoe geleid dat we kunnen nadenken over wat we ervaren, zien of ons voorstellen. Plotseling kan de mens nadenken en van gedachte wisselen over zaken als verleden, heden en toekomst. Homo sapiens kan plannen maken en de wereld veroveren door samen te werken, afspraken te maken en deze te verwezenlijken via taal, dat niet langer slechts gebruikt wordt voor het waarschuwen voor gevaar. Abstract denken wordt mogelijk en over alles kan van idee gewisseld worden. Een van de dingen die men ontdekt is dat er over de doden gesproken kan worden. Dit op zijn beurt leidt tot de vraag der vragen: wat is de zin van het leven? En is er leven na de dood?

Een andere nieuwe mogelijkheid is de ontdekking van kunst, filosofie en muziek als dragers en verbeeldingen van ervaringen. Helaas is ook de mogelijkheid tot tobben zo ontstaan, wat uiteindelijk tot psychische klachten kan leiden, waarbij het ingebeelde als realiteit wordt ervaren, zoals in een slechte droom. Gelukkig hebben we een linker hersenhelft, die er, kort door de bocht, voor zorgt dat wat de rechter hersenhelft zich voorstelt in de gaten wordt gehouden, als het goed is. Ideeën kunnen zo geanalyseerd, begrepen en in een breder (toekomstig) perspectief geplaatst worden.

De mogelijkheden lijken vooralsnog onbeperkt. Creatief zijn en scheppend bezig zijn zijn geboren.

Read more

Leestijd: 2 minuten
"En de mensen zouden moeten weten dat uit niets anders dan [uit de hersenen] vreugde, verrukkingen, gelach en verdriet, en verdriet,  moedeloosheid en weeklagen voortkomen. En daardoor verwerven we op een speciale manier wijsheid en kennis, en zien en horen we, en weten we wat vals en wat eerlijk is, wat slecht en wat goed is, wat zoet en wat onsmakelijk is ... en door hetzelfde orgaan worden we gek en ijlen, en angsten en verschrikkingen vallen ons aan... Al deze dingen houden we vol vanuit de hersenen, wanneer deze niet gezond zijn ... Op deze manieren ben ik van mening dat de hersenen de grootste macht over de mens uitoefenen. Dit is de tolk voor ons van die dingen die uit de lucht komen, wanneer [de hersenen] toevallig in een gezonde toestand verkeren." – Hypocrates.

Dat was lang geleden (ca. 460 v.Chr.–370 v.Chr.) in Griekenland. Vandaag de dag weten we veel meer over het menselijk brein, maar de essentie blijft min of meer hetzelfde. Deze grijze massa, dit toppunt van efficiëntie met zijn 100 miljard neuronen en 500 biljoen synapsen stuurt en begeleid ons dagelijks van seconde tot seconde zonder dat we er ons, soms, heel bewust van zijn. Helaas functioneert het brein niet altijd zo als het zou moeten, met heel vervelende gevolgen zoals psychoses, autisme, depressies en wat dies meer zij. Dit zijn natuurlijk maar stickers, in werkelijkheid zijn er processen aan de gang die soms wat extreem zijn en doorslaan in een onbedoelde richting. 

Deze blog wil vooral ideeën onder de aandacht brengen op het gebied van bewustzijn. Er komen meer blogs over het menselijk brein.



Read more

Leestijd: < 1 minuut

Godhead van Joe Griffin & Ivan Tyrrell, the brain’s big bang is een boek dat precies dat doet. Na het lezen is je leven niet meer hetzelfde. Je hele kijk op het universum, de mens daarin en bewustzijn gaat op de schop. Het is, alleen verkrijgbaar in het Engels, weergaloos geschreven en leest als een pageturner. Ik ga hier zeker op terugkomen.

Read more
NL - EN